“Ga jij weer aan het werk?”, vraagt de manager. De medewerker draait zich langzaam en verveeld
om van het naar buiten kijken, buiten waar niets bijzonders te zien is, niets meer dan een parkje
aan de overkant van de weg. “Ik wás aan het werk, maar nu ben ik eruit. Voor overleg, zo te
horen.”, geeft de medewerker aan. “Je was naar buiten aan het staren. Dat is geen werk.”, stelt de
manager. “Hoe ziet werken er dan uit?”, vraagt de medewerker. “Want ik was aan het nadenken
over de beurs, de stand en hoe we dat kunnen invullen.”
Creatief werk wordt vaak niet begrepen. Om te beginnen kríjg je ideeën. Het wordt je aangereikt.
Door wie of wat, dat laat ik in het midden. In elk geval zijn het in-gevingen. Ze komen van buiten.
Ideeën worden niet zo zeer bedacht. Het denken volgt ná de ingeving, bij het uitwerken ervan.
Het is vaak al moeilijk genoeg om creatieve stroom op gang te krijgen. Een verstoring kan dit
proces ook verstoren en tot stilstand brengen.
Daarom is een regel bij een brainstorm-sessie dat ideeën binnen zo’n sessie niet stuiten op kritiek
of bezwaren. Zo’n bijeenkomst is ervoor om zoveel mogelijk te verzamelen en dan later hierin te
gaan selecteren. Tijdens een brainstorming kunnen goede ideeën wel worden geprezen. Dat helpt
juist. Ik zou zelfs stellen dat een manager als in het bovenstaande voorbeeld niet eens in de
brainstorm-sessie aanwezig moet zijn. Gevoelige medewerkers zouden zich belemmerd voelen om
vrijuit ideeën te spuien uit vrees voor wat manager ervan zou vinden, verbaal of nonverbaal tot
uitdrukking gebracht. Gevoeligheid helpt het creatief proces. Dwang en druk verstommen dat.
Waar behoefte aan is, is een positieve sfeer van mensen die er plezier in hebben. Managers die
nieuwe ideeën en perspectieven zoeken, die doen er goed aan om hier eerst gevoel voor te
ontwikkelen. Bekijk eens hoe de medewerkers van South Park hun werk maken. Daarover zijn
filmpjes te vinden. Het doet er niet toe dat dit gaat over het maken van een tekenfilm. Het
wezenlijke, de kern is hoe een creatief proces tot stand komt. Ook van John Cleese is een filmpje
waarin hij managers aanspreekt op hoe ze met creatief werk omgaan.
De omgeving doet er ook toe. In de jaren ’90 gingen groepen managers wel eens in een ‘Hutje op
de hei’ zitten. Het verkassen van het muisgrijze beton van een kantoorwijk met nauwelijks groen
naar een bij uitstek rustige en natuurlijke omgeving kan wonderen doen. In dat hutje op die hei
wordt wat makkelijker het werken met het hoofd worden overstemd door het werken met het hart.
Want dat levert resultaten.
